Człowiek nie jest jedynym stworzeniem będącym w stanie zachowywać się inteligentnie. Tak wynika z badań i obserwacji prowadzonych przez naukowców całego świata. Do rozwoju cywilizacji przyczyniło się to, że potrafimy przejmować wiedzę od poprzednich pokoleń. Tak samo wiele innych gatunków zdobywa nowe umiejętności od swych rodziców poprzez naśladownictwo.

Od dorosłych osobników posługiwania się narzędziami uczą się nie tylko szympansy, ale także wydry, delfiny, a nawet ptaki. Słonie potrafią przekazać potomstwu własne doświadczenia, na przykład informacje o tym, jak uniknąć śmierci z rąk myśliwych. Oznacza to, że małe są w stanie uczyć się na cudzych błędach.

Zwierzaki potrafią też współpracować ze sobą i odwzajemniać przysługi, co ułatwia przetrwanie całej populacji. Kapucynki nawet w niewoli dzielą się pożywieniem z tymi, które pomagają się im do niego dostać. Orangutany rano spodziewają się pożywienia od tych osobników, które wieczorem iskały.

Czworonogom nieobce są również zasady fair play, cementujące społeczne więzi. Większe szczury pozwalają wygrywać mniejszym, by i one czerpały radość z zabawy. Psy w czasie igraszek nigdy nie gryzą zbyt mocno, a jeśli tak się zdarzy, potrafią wyrazić skruchę, pochylając pysk. Przepraszają także ryby. Wargatki głaszczą płetwy ryb koralowych, gdy przypadkowo ugryzą je podczas czyszczenia.

Eksperymenty przeprowadzone z małpami dowiodły, że są one w stanie zawierać korzystne dla siebie transakcje handlowe. Różne stworzenia zauważają, kiedy są celowo oszukiwane i potrafią się temu sprzeciwić.

Pieski preriowe mają zawierający ponad sto znaków system porozumiewania się, za pomocą którego ostrzegają stado przed wrogiem. Z kolei delfiny, bawiąc się wydmuchiwanym przez siebie powietrzem, przypominają człowieka tworzącego plastyczne dzieło.

- Inteligencja i je j rozwijanie jest wpisane w naturę każdego żywego organizmu - twierdzi w swej książce "Moralne zwierzę" Amerykanin Robert Wright z Universi-ty of Pensylwania. Prawdopodobnie za setki milionów lat zwierzęta będą w stanie dorównać bystrością gatunkowi homo sapiens.

---

Angora nr 34/2005